Cân phế liệu: bốn cách tự kiểm để không bị thiệt

Với phế liệu, giá mỗi ký chỉ là một nửa câu chuyện — nửa còn lại là con số trên bàn cân. Một mức giá tốt trên lý thuyết vẫn ra ít tiền nếu khối lượng ghi nhận sai. Đây là bốn việc người bán tự làm được, không cần thiết bị gì đặc biệt.

1. Nhìn cân về 0 trước mỗi lần cân

Yêu cầu đơn giản và hợp lý: trước khi đặt hàng lên, cân phải hiển thị 0. Với cân sàn, kiểm cả khi không có gì trên mặt cân lẫn sau khi bỏ bao bì ra. Đây là bước hầu như không ai từ chối, và nó loại bỏ phần lớn sai lệch vô tình.

2. Cân thử một vật đã biết khối lượng

Mang theo một bao xi măng nguyên 50kg, một bình nước 20 lít, hoặc bất cứ thứ gì bạn biết chắc khối lượng. Đặt lên cân trước khi bắt đầu. Cách này mất một phút và cho biết cân có đọc đúng không — chắc chắn hơn mọi lời cam đoan.

3. Thống nhất TRƯỚC cách trừ bì và trừ tạp chất

Đây là chỗ hay tranh cãi nhất, và gần như luôn vì hai bên không nói rõ từ đầu:

Cần thống nhất	Nói rõ thế nào
Trừ bì	Bao, pallet, thùng chứa trừ bao nhiêu ký mỗi cái
Trừ tạp chất	Trừ theo phần trăm hay trừ theo khối lượng ước lượng, và căn cứ vào đâu
Nước, dầu, đất cát	Ống còn nước, phoi ngậm dầu, hàng dính bê tông — trừ thế nào
Hàng nhiều nhóm	Cân tách từng nhóm hay cân chung rồi chia tỷ lệ

Thoả thuận miệng trước khi bốc hàng đã đủ để tránh phần lớn rắc rối. Với lô lớn thì ghi vào giấy.

4. Yêu cầu biên bản cân với lô lớn

Doanh nghiệp bán phế liệu nên có biên bản ghi rõ từng nhóm, khối lượng, đơn giá và mức trừ — vừa để đối chiếu, vừa để kế toán hạch toán. Đây là yêu cầu bình thường, đơn vị làm ăn nghiêm túc không ngại.

Điều nên nhớ về phía ngược lại

Không phải mọi khoản trừ đều là ép giá. Ống còn đầy nước, bao dệt còn cát, phoi sũng dầu — những thứ đó cân lên thật nhưng không phải vật liệu bán được. Cách công bằng cho cả hai bên là bên bán chuẩn bị hàng sạch, bên mua trừ đúng phần thật sự là tạp chất, và cả hai nói rõ từ đầu. Phần chuẩn bị hàng cụ thể theo từng loại có trong mục "Ghi chú thu mua" ở mỗi trang bảng giá phế liệu.